RFID Kartlı Kapı Giriş Sistemi İçin Hangi Parçalar Gerekir?

RFID kartlı kapı giriş sistemi, tanımlanmış kartların veya kullanıcı şifrelerinin doğrulanmasının ardından kapı kilidini belirli bir süre açan erişim kontrol sistemidir. Yetkisiz geçişleri sınırlandırmak ve anahtar taşıma ihtiyacını azaltmak amacıyla kullanılır. Apartman, ofis, depo, personel alanı, atölye, okul, spor salonu ve benzeri tek kapılı geçiş noktalarında uygulanabilir.

Bağımsız bir RFID kapı kontrol sisteminde bilgisayar, internet bağlantısı veya merkezi kontrol yazılımı bulunması zorunlu değildir. Kullanıcı tanımlama, kart silme, şifre belirleme ve kilit açma süresi gibi işlemler doğrudan keypad üzerindeki tuş takımı kullanılarak yapılabilir.

RFID Kartlı Kapı Giriş Sistemi Nasıl Çalışır?

Sistemin merkezinde bağımsız RFID keypad bulunur. Kullanıcı, tanımlı kartını okuyucuya yaklaştırdığında veya geçerli şifreyi tuşladığında cihaz kayıtlı bilgilerle doğrulama yapar. Yetkilendirme başarılıysa keypad içerisindeki röle belirlenen süre boyunca konum değiştirir ve bağlı kapı kilidinin açılmasını sağlar.

Kapının içeriden açılması için sisteme ayrıca bir çıkış butonu bağlanabilir. Kullanıcı çıkış butonuna bastığında kart veya şifre girmeden kilit açılır. Bu yapı, dışarıdan kontrollü giriş ve içeriden kolay çıkış sağlamak için kullanılır.

Temel çalışma sırası şöyledir:

1. Kullanıcı kartını okuyucuya yaklaştırır veya şifresini girer.
2. RFID keypad kullanıcı kaydını kontrol eder.
3. Yetkilendirme başarılıysa dahili röle çalışır.
4. Röle, elektrikli veya manyetik kilidin devresini kontrol eder.
5. Ayarlanan süre tamamlandığında sistem normal çalışma durumuna döner.

RFID Kartlı Kapı Giriş Sistemi İçin Gerekli Parçalar

1. Bağımsız RFID Keypad

Bağımsız RFID keypad; kart okuyucu, sayısal tuş takımı, kullanıcı hafızası ve kilit kontrol rölesini tek gövdede birleştiren cihazdır. Tek kapılı sistemlerde ayrıca merkezi kontrol paneline ihtiyaç duyulmadan kullanılabilir.

125 kHz RFID kartlı ve şifreli bağımsız kapı kontrol keypad, 125 kHz EM/ID kartlar ve sayısal şifreyle çalışır. Dahili NO, NC ve COM röle kontakları sayesinde uygun elektrikli ve manyetik kilit sistemlerinin kontrolünde kullanılabilir.

Bu model aşağıdaki doğrulama yöntemlerini destekler:

• Yalnızca kart
• Kart veya şifre
• Kart ve şifre

Keypad seçiminde yalnızca çalışma frekansına bakılmamalıdır. Besleme gerilimi, desteklenen kart türü, röle kontak yapısı, kullanıcı kapasitesi, çıkış butonu girişi ve montaj ortamı da kontrol edilmelidir.

2. Uyumlu RFID Kart veya Anahtarlık

Her RFID kart, her okuyucuyla birlikte çalışmaz. Kullanılacak kartın frekansı ve çip standardı, keypad tarafından desteklenen sistemle uyumlu olmalıdır.

125 kHz EM/ID kartlarla çalışan bir keypad için uyumlu 125 kHz kart veya anahtarlık kullanılmalıdır. 13,56 MHz MIFARE kartlar, NFC etiketleri ve cep telefonlarının NFC özelliği bu tür bir okuyucu tarafından algılanmaz.

Kart, anahtarlık etiket, okuyucu ve geliştirme modüllerini RFID okuyucu ve etiketler kategorisi üzerinden inceleyebilirsiniz.

Yeni kart satın alınırken şu bilgiler karşılaştırılmalıdır:

• Kart frekansı
• Kartın çip veya protokol türü
• Okuyucunun desteklediği kart standardı
• Kartın yalnızca okunabilir veya yeniden yazılabilir olması
• Mevcut sistemle uyumluluk

Aynı frekansta çalışan iki ürünün mutlaka birbiriyle uyumlu olduğu düşünülmemelidir. Frekansın yanında kart standardı ve çip yapısı da doğrulanmalıdır.

3. Elektrikli veya Manyetik Kapı Kilidi

RFID keypad, doğrulama sonrasında doğrudan kapıyı hareket ettirmez. Keypad içerisindeki röle, kapıya monte edilmiş elektrikli veya manyetik kilidin enerji devresini kontrol eder.

Kullanılabilecek kilit türleri genel olarak iki gruba ayrılır:

Manyetik kilitler genellikle enerji bulunduğu sürece kapıyı kapalı tutar. Enerji kesildiğinde kilit bırakır. Elektrikli karşılık ve solenoid kilitlerde ise çalışma davranışı modele göre değişebilir. Bu nedenle kilidin enerjili veya enerjisiz durumdaki konumu ürün dokümanından doğrulanmalıdır.

Uygulamaya uygun kilit seçenekleri için solenoid bobin ve kilitler kategorisi incelenebilir.

Kilit seçiminde şu kriterler birlikte değerlendirilmelidir:

• Kapının ahşap, metal veya cam olması
• Kapının açılma yönü
• Kilidin çalışma gerilimi
• Kilidin çektiği akım
• Enerji kesildiğinde kapının açık mı kapalı mı kalması gerektiği
• Keypad rölesinin kontak kapasitesi
• Mekanik montaj alanı
• Acil çıkış ve yangın güvenliği gereksinimleri

Özellikle acil çıkış kapılarında yalnızca standart bir RFID keypad ve kilit kullanılarak uygulama yapılmamalıdır. İlgili yangın, tahliye ve bina güvenliği kuralları dikkate alınmalı; sistem yetkili kişiler tarafından projelendirilmelidir.

4. Çıkış Butonu

Çıkış butonu, kapının kontrollü tarafında bulunan kişinin kart veya şifre kullanmadan dışarı çıkmasını sağlar. Butona basıldığında keypad üzerindeki çıkış girişi tetiklenir ve kilit belirlenen süre boyunca açılır.

Buton seçilirken şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Sıva altı veya sıva üstü montaj
• Normalde açık veya normalde kapalı kontak yapısı
• İç ortam veya dış ortam kullanımı
• Mekanik dayanıklılık
• Keypad giriş yapısıyla uyumluluk

Çıkış butonu doğrudan şebeke gerilimini anahtarlamak için kullanılmamalıdır. Bağlantı, keypad üreticisinin belirttiği düşük gerilimli tetik girişine uygun biçimde yapılmalıdır.

5. SMPS Güç Kaynağı

RFID keypad ve kapı kilidinin çalışması için uygun DC güç kaynağı gerekir. Güç kaynağının çıkış gerilimi hem keypad hem de kilit ile uyumlu olmalıdır.

Örneğin incelenen bağımsız keypad 12 V DC beslemeyle çalışmaktadır. Ancak sisteme bağlanacak kilidin de 12 V DC ile çalıştığı varsayılmamalı, kilit üzerindeki etiket veya teknik doküman kontrol edilmelidir.

Güç kaynağı kapasitesi hesaplanırken aşağıdaki yükler dikkate alınmalıdır:

• RFID keypad çalışma akımı
• Elektrikli veya manyetik kilit akımı
• Varsa zil, gösterge veya yardımcı röle akımı
• Kablo mesafesinden kaynaklanabilecek gerilim düşümü
• Uygun çalışma payı

Örnek olarak keypad 100 mA, kilit ise 600 mA çekiyorsa teorik toplam akım 700 mA olur. Güç kaynağının tam kapasitesinde sürekli çalıştırılmaması ve kilidin ilk enerjilenme davranışının dikkate alınması gerekir. Gerçek seçim, kullanılacak ürünlerin doğrulanmış akım değerleri üzerinden yapılmalıdır.

Farklı çıkış gerilimleri ve akım kapasitelerine sahip modeller için DC SMPS güç kaynakları kategorisi kullanılabilir.

125 kHz ve 13,56 MHz RFID Arasındaki Fark Nedir?

125 kHz ve 13,56 MHz, kapı geçiş sistemlerinde kullanılan iki farklı RFID çalışma frekansıdır. Bu frekanslardaki okuyucu ve kartlar doğrudan birbirinin yerine kullanılamaz.

13,56 MHz ile çalışan her kartın cep telefonuyla kullanılabileceği veya her 13,56 MHz okuyucunun bütün NFC ve MIFARE kartları okuyabileceği düşünülmemelidir. Frekans yalnızca ilk uyumluluk kriteridir. Okuyucunun desteklediği protokol ve kart çipi ayrıca kontrol edilmelidir.

Mevcut 125 kHz EM/ID kartlı bir sistem kurulacaksa 13,56 MHz kart satın alınması kartın okunmamasına neden olur. Benzer şekilde 13,56 MHz RC522 veya PN532 tabanlı bir sistemde 125 kHz proximity kartlar kullanılamaz.

Kart, Şifre ve Kart + Şifre Modları

Yalnızca Kart Modu

Kullanıcı tanımlanmış kartını okuyucuya yaklaştırır ve kayıt geçerliyse kapı açılır. Kullanımı hızlıdır ancak kaybedilen kartın sistemden silinmesi gerekir.

Kart veya Şifre Modu

Kullanıcı kartını kullanabilir veya tanımlanmış şifreyi girebilir. Kartını yanında taşımayan kullanıcılar için alternatif sağlar. Ortak şifre kullanılıyorsa şifrenin yetkisiz kişilerle paylaşılma riski dikkate alınmalıdır.

Kart + Şifre Modu

Kapının açılması için tanımlanmış kartın okutulması ve doğru şifrenin girilmesi gerekir. İki ayrı doğrulama adımı kullandığı için yalnızca kart veya yalnızca şifre moduna göre daha kontrollü bir geçiş oluşturur.

Hangi modun kullanılacağı alanın güvenlik ihtiyacına göre belirlenmelidir. Sık kullanılan ortak alanlarda kart modu yeterli olabilirken depo, arşiv veya yetkili personel bölümlerinde kart ve şifre birlikte tercih edilebilir.

Kilit Rölesinde NO, NC ve COM Ne Anlama Gelir?

Bağımsız keypadlerde kilit kontrolü genellikle röle üzerindeki NO, NC ve COM kontaklarıyla yapılır:

• COM: Rölenin ortak bağlantı noktasıdır.
• NO: Normal durumda açık olan kontaktır. Röle çalıştığında COM ile birleşir.
• NC: Normal durumda kapalı olan kontaktır. Röle çalıştığında COM bağlantısı kesilir.

Hangi kontağın kullanılacağı kilidin çalışma biçimine bağlıdır. Enerji verildiğinde açılan elektrikli kilit ile enerji kesildiğinde açılan manyetik kilit aynı röle bağlantı düzenini kullanmayabilir.

Kablo rengi, terminal sırası veya bağlantı biçimi yalnızca kullanılan keypad ve kilidin kendi bağlantı şemasına göre belirlenmelidir. Farklı ürünlerin kablo renklerinin aynı görevi taşıdığı varsayılmamalıdır.

Güç Kaynağı ve Kilit Aynı Hattan Beslenebilir mi?

Keypad ve kilit aynı gerilimle çalışıyorsa ve güç kaynağı toplam akımı karşılayabiliyorsa tek güç kaynağı kullanılabilir. Ancak kilidin devreye girerken oluşturduğu akım değişimi keypadin yeniden başlamasına, rölenin kararsız çalışmasına veya kart okuma hatalarına neden olabilir.

Bu tür sorunları azaltmak için:

• Güç kaynağı toplam yüke göre seçilmelidir.
• Uzun ve ince kablolardan kaçınılmalıdır.
• Keypad ve kilit besleme hatları uygun noktadan ayrı dağıtılmalıdır.
• Kilit bobininin oluşturabileceği elektriksel darbeler için üretici bağlantı önerileri uygulanmalıdır.
• Gerekli olduğunda kilit için ayrı güç kaynağı veya uygun izolasyon elemanı kullanılmalıdır.

Koruma elemanının türü ve bağlantı yönü kilidin AC veya DC olmasına göre değişebileceğinden tahmini bağlantı yapılmamalıdır.

Kurulumda Yapılan Yaygın Hatalar

RFID kartlı kapı giriş sistemlerinde sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• 125 kHz keypad için 13,56 MHz kart satın almak
• Sadece frekansa bakarak kartın uyumlu olduğunu varsaymak
• Kilidin akımını dikkate almadan güç kaynağı seçmek
• Manyetik kilit ile elektrikli kilidin çalışma mantığını karıştırmak
• NO ve NC kontaklarını yanlış seçmek
• Kilit akımını keypad rölesinin kapasitesiyle karşılaştırmamak
• Programlama şifresini varsayılan değerde bırakmak
• Dış ortam koruması belirtilmeyen keypadi yağmur alan yere monte etmek
• Çıkış butonunu yanlış terminale bağlamak
• Enerji kesildiğinde kapının nasıl davranacağını kontrol etmemek

Kurulum tamamlandıktan sonra kart, şifre, kart ve şifre modu, çıkış butonu, kilit açma süresi ve enerji kesintisi davranışı ayrı ayrı test edilmelidir.

Örnek Tek Kapı Sistem Yapısı

Basit bir ofis veya depo kapısı için sistem şu parçalardan oluşturulabilir:

• 1 adet bağımsız RFID keypad
• Kullanıcı sayısı kadar uyumlu RFID kart veya anahtarlık
• Kapı yapısına uygun elektrikli veya manyetik kilit
• 1 adet çıkış butonu
• Toplam yükü karşılayan uygun DC SMPS güç kaynağı
• Uygun kesitte bağlantı kablosu
• Gerekli bağlantı ve koruma elemanları

Bu yapıda dışarıdan giriş kart, şifre veya kart ve şifreyle gerçekleştirilir. İçeriden çıkış butonuyla kilit açılır. Keypad rölesi kilit devresini kontrol eder ve güç kaynağı sistem bileşenlerinin enerji ihtiyacını karşılar.

Sonuç

RFID kartlı kapı giriş sistemi oluştururken yalnızca bir kart okuyucu ve kilit satın almak yeterli değildir. Keypad, kart, kilit, çıkış butonu ve güç kaynağının elektriksel ve işlevsel olarak birbiriyle uyumlu olması gerekir.

İlk olarak sistemin 125 kHz mi yoksa 13,56 MHz mi olacağı belirlenmeli, ardından uyumlu kart standardı seçilmelidir. Kilidin enerjili ve enerjisiz durumdaki davranışı, çalışma akımı ve mekanik montaj biçimi doğrulanmalıdır. Son aşamada güç kaynağı toplam yük üzerinden hesaplanmalı ve rölenin NO, NC ve COM kontakları kilit çalışma mantığına uygun kullanılmalıdır.

Elektriksel bağlantılar enerji kesikken ve ürünlerin kendi bağlantı şemaları esas alınarak yapılmalıdır. Şebeke bağlantısı, acil çıkış kapısı veya bina güvenlik sistemleriyle ilişkili uygulamalar yetkili uzmanlar tarafından gerçekleştirilmelidir.

Kaynaklar ve dokümanlar

• RFID Okuyucu ve Etiketler
• 125 kHz RFID Kartlı ve Şifreli Bağımsız Kapı Kontrol Keypad
• Solenoid Bobin-Kilitler
• DC SMPS Güç Kaynakları